
Ik volg het even niet
De gebeurtenissen in Venlo worden in elk journaal en in elke actualiteitenrubriek uitgebreid besproken. Steeds weer wordt er gesproken over problemen met Marokkaanse jongeren. Maar waar blijf je dan met het feit dat er twee daders waren?
Eén van de jongens was een Nederlander. In Netwerk roept zijn moeder dat zulke jongens gewoon moeten oprotten, blijkbaar in volstrekte ontkenning van de betrokkenheid van haar eigen zoon. Ook de ouders van de Marokkaanse jongen blijven volhouden dat hun jongen geen vlieg kwaad doet, maar beweren tegelijkertijd dat je toch moet vechten als je beledigd bent.
Volgens mij is de enige conclusie die je dan kunt trekken dat bij beide jongens er het een en ander vreselijk fout gegaan is in de opvoeding. Maar waar komt dan de conclusie vandaan dat het een probleem met Marokkaanse jongeren zou zijn? Het is ironisch genoeg dezelfde reflex als bij de moord op Fortuyn: daar was plotseling iedereen met linkse ideeën medeschuldig, hier zijn blijkbaar alle Marokkanen ineens medeschuldig.
Dat emoties een rol spelen is logisch, sterker nog: het zou een slechte zaak zijn als dat niet zo was. Maar laten we die emoties niet als basis gaan nemen voor conclusies, daarvoor zijn emoties te onbetrouwbaar.

Hmmm, dan heb je toch naar een andere uitzending van Netwerk gekeken dan ik. Ik hoorde de Nederlandse moeder zeggen dat ook haar eigen zoon, in geval van daderschap, heel lang opgesloten zou moeten worden, weliswaar na doorvragen, maar ze zei het wel. Wat de uitzending van Netwerk volgens mij veel beeldender laat zien dan het falen van de opvoeding van beide jongelui, is dat de ouders tegen zichzelf beschermd hadden moeten worden. Die ouders zijn ook onderdeel van het gebeurde, de ramp zogezegd, en hebben daarmee samenhangend een shock. Die zal zich uiten in de fasen van ontkenning, boosheid en depressie (kort gezegd). Om de reactie van de ouders te kunnen voorspellen had ik de uitzending niet nodig. Dat het gebeurde elk gevoel van rechtvaardigheid en normbesef tart, staat buiten kijf. Dat het onzinnig is een bepaalde bevolkingsgroep van het gebeurde de schuld te geven, wat mij betreft ook. Maar je had in deze fase van het gebeurde ook een willekeurige hoogopgeleide, boven modaal verdienende ouder kunnen vragen of zijn/haar kind tot een dergelijke daad van agressie in staat zou zijn, en je had een zelfde soort reactie gekregen als van die Marokkaanse ouders, ook als het kind wel verdachte zou zijn. (En geloof me, die ontspoorde kinderen van hoogopgeleide, boven modaal verdienende ouders kom ik tijdens mijn werk in de bajes óók tegen...)
Je relativering m.b.t. de bescherming van de ouders is achteraf wel terecht, denk ik.
Dat kinderen van hoogopgeleide ouders ook kunnen ontsporen daar twijfel ik niet aan. Wel of geen geld, wel of geen hoogopgeleide ouders zegt m.i. niets over het vermogen een warme, liefdevolle opvoeding mee te geven.
Deze ingezonden brief naar de Volkskrant was vanochtend niet te lezen. Hier nu wel:
LOSSE GEDACHTEN BIJ ZINLOOS GEWELD IN VENLO
1. Je kunt in elk geval niet zeggen dat die Marokkaan niet geïntegreerd is, als hij samen met een Nederlandse vriend iemand in elkaar slaat.
2. De groep daders bestond voor 50% uit autochtonen.
3. Over de etnische samenstelling van de passieve toeschouwers wordt niets vermeld.
Serieus:
1. Twee individuen verliezen de controle over hun agressie wanneer ze worden terechtgewezen. Waarschijnlijk zullen ze zich inmiddels hebben gerealiseerd dat ze in een moment van verstandsverbijstering hun verdere leven hebben verknald. Misschien dat ze nog iets van hun schuld kunnen inlossen door jongeren duidelijk te maken hoe ze met hun agressie moeten omgaan.
2. Juist het wijzen op individuele verantwoordelijkheid zal groepen (jongeren, allochtonen, voetbalsupporters) duidelijk maken dat ze zich niet achter het schild van de groep moeten verbergen.
3. Enkele tientallen toeschouwers hebben machteloos en misschien verlamd van schrik staan toekijken zonder iets te doen. Als groep hadden ze misschien iets kunnen doen, bijvoorbeeld luidkeels schreeuwend duidelijk maken aan de daders dat ze te ver gingen. Alleen, hoe organiseer je een groep uit toevallige passanten? Van een cursus zelfverdediging voor vrouwen (toegegeven, ik heb het van horen zeggen) weet ik dat vrouwen niet moeten proberen sterker te zijn dan de aanvaller maar dat ze wél met veel misbaar en lawaai hun overweldiger kunnen proberen te overbluffen. Misschien zijn er cursussen te bedenken (al of niet op tv) om op een soortgelijke manier van machteloze toeschouwers een groep te maken die door zijn aantal en zijn houding de agressievelingen tot rede brengt. Spontane woede en agressie die onmiddellijk worden omgezet in gerichte aktie scheelt een hoop machteloze woede en schuldgevoel achteraf.
Tenslotte:
Een groot gedeelte van de mensen die achteraf huilend bloemen komen leggen behoort waarschijnlijk tot de doelgroep van de populistische lijsttrekker van de nieuwe politieke partij, die - zittend aan de rand van zwembad in Zuid Frankrijk - meteen van de gelegenheid gebruik maakt om dit voorval voor zijn politieke karretje te spannen.
ARNHEM Gerard Herbers
Niets aan toe te voegen, Gerard...