Afluisterstaat

Vanochtend was er op Radio 1 bij het EO-programma De Ochtenden een fraaie reportage te horen over afluisteren in Nederland.

Het Israelische bedrijf Comverse, inmiddels omgedoopt tot Verint Systems, levert Nederland al jaren apparatuur voor het afluisteren van telefoongesprekken, vooral omdat vroeger - rond 1970 - Israel met deze apparatuur op eenzame hoogte stond.

Inmiddels is het 30 jaar later, is Nederland een van de meest afluisterende Westerse landen - zelfs meer dan de VS! -, en wordt nog steeds blind apparatuur gekocht van dit bedrijf.

Inmiddels is allang betere en goedkopere software verkrijgbaar, maar dat is niet eens het meest opmerkelijke. De Nederlandse autoriteiten hebben geen toegang tot de broncode van de door hen aangekochte software van dit Israelische bedrijf. Dat houdt in dat bij de tapkamers informatie opgevraagd kan worden en dat die er (deels) uit komt, maar dat ze geen idee hebben hoe dat gebeurt en wat er nog meer gebeurt met die informatie!
Onderhoud, aanpassing etcetera gebeurt uitsluitend door medewekers van Verint, daar komt geen Nederlander in de buurt.

Daarnaast werd in het programma gemeld dat een belangrijke reden voor de keuze van deze aparatuur destijds wel degelijk de prijs was. Comverse was namelijk bereid de apparatuur tegen een lage prijs te leveren, vooropgesteld dat ze toegang kregen tot alle informatie! Deze informatie kon niet worden hard gemaakt in het programma, zoals ook door de radiomakers werd benadrukt. Overigens hadden zij wel bronnen binnen de tapkamers.

In 1998 zijn in de Verenigde Staten veertien Comverse-medewerkers als spionnen het land uit gezet, omdat ze betrapt waren op spionage via deze apparatuur. De waarschuwing die naar de Nederlandse overheid werd verzonden is hier blijkbaar in een bureaulade verdwenen.

Op Kamervragen is door de op dat moment verantwoordelijke minister Korthals geantwoord dat "uit navraag" geen noodzaak was gebleken voor verder onderzoek. "Uit navraag", dat is dan zo'n fameus belrondje langs een paar bobo's die er mee te maken hebben. Een van hen, de officier die verantwoordelijk is voor het afluisteren in Nederland, roept ook nu nog "dat er geen enkele reden is tot ongerustheid". Zelfs de bereidheid een en ander te onderzoeken ontbreekt volledig.

Sterker nog: het in Nederland al zo wijdverbreide "tappen" - hoezo politiestaat? - gaat geconcentreerd worden op vier plaatsen in Nederland. Twee daarvan zijn al ingericht met apparatuur van Verint Systems, de andere twee zouden wel eens kunnen volgen.

PvdA-Kamerlid Wolfsen kondigde aan vragen te gaan stellen aan minister van Justitie Donner. Deze vragen zouden uiterlijk half december beantwoord moeten zijn.

Je kunt je afvragen welk recht de Nederlandse overheid meent te hebben op meer bevoegdheden bij de opsporing wanneer er op deze manier mee omgesprongen wordt.