Cultuur hoort elitair te zijn

Althans, dat lijken de grachtengordel-jongens-en-meisjes van de literatuurbijlage Cicero van de Volkskrant te vinden.

In een paginagroot artikel, voorafgegaan door een ankeiler op de voorpagina, wordt wat meewarig gedaan over het lezen van kinderboeken door volwassenen. Natuurlijk, je kunt je altijd verschuilen achter de citaten die worden gebruikt, die zijn immers niet van de journalist in kwestie, Hans Bouman, maar van de geciteerden. Maar tegelijkertijd wordt fijntjes de vraag opgeworpen (een vraag! ook al zo veilig!) of er hier geen sprake is van infantilisering van de lezer.

Vervolgens mag Anton Korteweg, directeur van het Letterkundig Museum en het Kinderboekenmuseum (!), zeggen dat hij "volwassenen kent die alleen naar het Jeugdjournaal kijken" en dat kinderboeken "uitkomst bieden voor lezers die complexe romans te moeilijk vinden". Dat is toch wel van een verbijsterende arrogantie.

Waarom mogen boeken niet gewoon "leuk" zijn? Geen wonder dat er steeds minder gelezen wordt, zou je zeggen. Nee hoor, vindt meneer Korteweg, "echte literatuur is verontrustend". Kortom, boeken mogen inderdaad niet gewoon leuk zijn.

Als je het mij vraagt is deze meneer ten enenmale ongeschikt voor zijn functie als directeur van het Letterkundig Museum, met een zo beperkte blik op literatuur. Dat het directeurschap van het Kinderboekenmuseum blijkbaar geen serieuze functie is hoef ik vast niet uit te leggen. Tenzij u, net als ik, een infantiele kinderboekenlezer bent. Maar ja, dan bent u eigenlijk al verloren.

Waarom mag een goed boek niet gewoon een goed boek zijn? Waarom moet de wereld veranderd worden met literatuur en andere kunsten? Volgens mij krijg je dan alleen maar mensen die staan te zwijmelen over de diepe betekenis achter een met de verfroller overgeschilderd "Who's afraid of red, yellow and blue". Kunst die verkocht moet worden met een marketingpraatje, noem ik dat.

Okee, dan vindt iemand "Who's afraid..." bijzonder. Best. Mogen anderen dan een andere smaak hebben zonder als infantiel aangemerkt te worden? Hetzelfde zie je bij kinderfilms. In Nederland zijn in de loop der jaren heel wat goede kinderfilms gemaakt. "Het zakmes", "Krassen in het tafelblad", "Theo & Thea en de ontmaskering van het tenenkaasimperium". Zijn dat slechte films omdat het kinderfilms zijn? Volgens mij is het precies andersom: een goede kinderfilm zal per definitie ook gewoon een goede film zijn.

Maar ja, volgens de culturele elite mag je niet èn W.F. Hermans en F.B. Hotz lezen èn Harry Potter, mag je niet naar Bowling for Columbine èn naar Ice Age, kortom kunst mag niet leuk zijn, het moet naar grachtengordelmaatstaven verantwoord zijn.... Yuck!