Checkpoint
Vanavond was bij VPRO's Tegenlicht de documentaire Checkpoint te zien, winnaar van de Joris Ivens Award op het documentairefestival IDFA in Amsterdam.
Groepjes Palestijnen, massa's Palestijnen of Palestijnse enkelingen, allemaal zullen ze door een controlepost moeten om naar Israel te kunnen. De volstrekte willekeur bij die controleposten werd heel duidelijk in deze koele registratie van de gang van zaken.
De Palestijnen laten zich lijdzaam als vee bij elkaar drijven, domweg omdat elke vorm van verontwaardiging of verzet, hoe klein ook, vermoedelijk zal betekenen dat je er niet meer doorheen komt. Als je eerder op de dag bent doorgelaten, wil dat nog niet zeggen dat je later weer terug mag, ook al wil je gewoon terug naar huis. Zelfs de verzekering dát je later terug mag kan later zomaar ingetrokken worden, wat leidt tot conversaties als:
"Er is me gezegd dat ik terug mag!"
"Nu niet meer."
"Maar waarom dan niet?"
"De stad is gesloten."
"Daar weet ik niks van."
"Dat vertel ik je nu."
"Ik wil gewoon naar huis. Wat moet ik dan?"
"Kom morgen maar terug."
Volstrekte willekeur, dus.
Wat echter ook fraai in beeld komt, is de positie van de soldaten op de controleposten. Natuurlijk zitten er vervelende branieschoppers tussen die het verschil tussen Israeli's en Palestijnen definiëren als dat tussen mensen en beesten, maar het grootste deel van de soldaten bestaat uit jonge mannen, jongetjes bijna, die zich middenin een conflict bevinden dat ze zelf niet lijken te bevatten. Sterker nog, het lijkt alsof niemand hen de regels heeft uitgelegd in een macaber spel op een speelbord dat hen ook niets zegt.
Helaas blijkt hieruit ook de bijna onvermijdelijke onoplosbaarheid van dit conflict en dat stemt treurig. Al is er zo nu en dan een lichtpuntje: een Israëlische soldaat die op de foto wil met een Palestijnse priester. De priester weigert, zolang de soldaat zijn geweer draagt en een helm op heeft. De soldaat ontdoet zich van zijn spullen en de priester geeft hem een hand:"Zo zijn we vrienden."
Deze documentaire wordt dinsdag a.s. herhaald, Nederland 3 om 14.03. Ook de moeite waard: het log van Tegenlicht op tegenlog.blogspot.com.
Ik zag deze documentaire ook en de gedachten die jij hier neerschreef waren juist die, die bij mij ook opkwamen. Inclusief de gedachte dat veel van die grenswachten inderdaad jonge jongens zijn, met dienstplicht, die er soms zelf zichtbaar verveeld mee zijn, die er niet op kicken de zoveelste Palestijn het leven zuur te maken (mja, je had natuurlijk ook dat macho mormel van de grenspolitie die de stoere knaap moest uithangen).
Wanneer ik me probeer in te beelden hoe het leven daar moet zijn, hetgeen nauwelijks mogelijk is, zou het me niet verbazen, moest ik in dat geval ook een haat ontwikkelen tegen de Joden en, in het andere geval, het geval van een geïndoctineerd gemanipuleerd 'jongetje' dat het heilige Israel dient te verdedigen, ook aan de Palestijnen.
Hoewel het natuurlijk vreselijk is wat de Joden hebben meegemaakt in de tweede wereldoorlog, het idee dat je zonder problemen een hoop mensen een stuk land kunt geven in een gebied dat al bewoond wordt door anderen, is duidelijk op z'n minst gezegd naïef gebleken.
Overigens irriteert het me soms wanneer Joden de rol van slachtoffer blijven spelen en steeds teruggrijpen naar wat hen overkomen is in WOII om hun rol van nu goed te praten.
Morgaine
Ik ben het helemaal met je eens, Morgaine. Zie ook hier: http://www.komma.net/kommapuntlog/archives/001344.html
Als je te lang slachtoffer blijft, word je vanzelf dader.