
Te langen leste...de Europese Grondwet (3)
Het heeft even geduurd voor dit stuk verscheen ten gevolge van drukke werkzaamheden en domweg geen zin. Bij deze dan toch deel dire, over handel en sociale zekerheid.
Waarom de koppeling van die twee? Simpel, omdat het in veel gevallen twee kanten van dezelfde medaille zijn. Meer sociale zekerheid betekent in de meeste gevallen ook hogere arbeidskosten en dus hogere prijzen. In de Europese Grondwet wordt de "sociale markteconomie" als basis genoemd, om tot uitdrukking te brengen dat er niet alleen vrijheid van handel moet zijn, maar ook een basis van sociale zekerheid.
En het is waar, er wordt een aantal zaken vastgelegd die betrekking hebben op sociale zekerheid. Er is bijvoorbeeld sprake van een maximale werkweek van 48 uur. Voor Nederland en de meeste andere Europese landen is dat niet zo interessant, omdat de werkweek daar toch al minder dan 48 uur is. Je zou dan de gedachte kunnen hebben dat dat punten zijn die alleen van belang zijn voor bijvoorbeeld de voormalige Oostbloklanden in de Unie. Ook voor Nederland zullen enkele punten echter wel degelijk verbeteringen betekenen.
Zo wordt gesteld dat slaap- en wachturen tot de werkweek behoren. Dat zijn uren die door bijvoorbeeld brandweerlieden op de kazerne worden doorgebracht omdat ze meteen inzetbaar moeten zijn. Een paar jaar geleden heeft Nederland juist zelf bepaald dat die uren géén werkuren zijn, met het argument dat er dat de tijd zelf ingevuld mag worden zolang er geen inzet vereist is. Dat die vrije invulling wel heel beperkt is, omdat je nu eenmaal niet gezellig op een terrasje kunt gaan zitten of een theatervoorstelling kunt bezoeken vond de Nederlandse overheid geen argument. Het sociale paradijs Nederland bestaat al lang niet meer. Uitkeringsgerechtigden weten dat al heel lang, politici ter rechterzijde hebben er geen belang bij dat te weten...
Belangrijk voor de handel is het punt van de vrije en onvervalste mededinging. Logisch punt, zou je zeggen. De vraag is alleen hoever je dat laat gaan. Een pijnlijk voorbeeld was de gezondheidszorg. Lidstaten beslissen daar zelf over, zo werd in het begin van de campagne geroepen. Enkele dagen later verscheen in de kranten het bericht dat de Europese Commissie toestemming had gegeven voor de invoering van het nieuwe ziektekostenstelsel in 2006. Hoezo toestemming geven? Het ging toch over gezondheidszorg waarover we zelf beslissen? Tja, misschien wel, maar ook over mededinging. En het vervelende is dat mededinging een rol speelt op alle terreinen waar er enige belangstelling is vanuit commerciële partijen.
Op die manier speelt mededinging een rol in allerlei punten die uitgesloten lijken van Europese bemoeienis. Juist dit tekent het liberale karakter van de Europese Grondwet. Er wordt blind vanuit gegaan dat marktwerking en concurrentie altijd goed is en lagere prijzen oplevert. Bij heel wat privatiseringen zie je echter dat dat lang niet altijd leidt tot prijsverlagingen of betere dienstverlening.
Het meest opmerkelijke voorbeeld daarvan betreft de WAO. Het kabinet heeft besloten dat de WAO vanaf 2006 open moet staan voor commerciële marktpartijen. Het gevolg is echter dat de WAO-premies stijgen, hoewel er steeds minder mensen een WAO-uitkering krijgen. De commerciële marktpartijen hebben namelijk geen miljoenenfondsen achter de hand, zoals het UWV die wel heeft. De oplossing: minister De Geus heeft de WAO-premies verhoogd, zodat de commerciële partijen zelf óók die fondsen kunnen opbouwen. Het kabinet heeft inmiddels zelfs al twee keer een verhoging aangekondigd, maar de verzekeraars willen een nóg grotere verhoging. Leve de concurrentie en marktwerking, daardoor worden de prijzen lager. Nou, niet echt dus.
Juist dat ongebreidelde vertrouwen in commercie en concurrentie stoort mij. Voor een liberaal is het het eigen adagium "ieder voor zich", voor iemand met iets minder vertrouwen in de mensheid en de heilzame werking van concurrentie zijn het rinkelende alarmbellen, gillende sirenes en knipperende stoplichten ineen.
In principe is concurrentie goed, zeker. Maar je moet niet alles commerciëel willen maken en dat lees ik in deze Europese Grondwet anders. Eerlijk is eerlijk, dat is een punt dat meer met maatschappijvisie te maken heeft dan met Europese samenwerking. Maar die maatschappijvisie zit wel heel nadrukkelijk in deze Grondwet verankerd. Ik vind het daarom ook nogal merkwaardig dat ook linkse partijen dit zo nadrukkelijk omarmen.
Tegenstanders lopen de euro en het feit dat Nederland netto meer betaalt dan ontvangt van de EU nadrukkelijk te verbinden met deze Europese Grondwet. Dat zijn argumenten die ik volstrekt onzinnig vind.
De euro is in principe geen slechte zet geweest. De ellende was alleen dat in Nederland een duidelijk psychologisch effect meespeelde. Prijzen in euro's leken lager, ook als iemand wel omrekende maar daar met 1 euro tegen 2 gulden omrekende. Dat Zalm bleef roepen dat de prijzen helemaal niet gestegen waren terwijl je dat in je eigen portemonnee wel zag, was dan ook gewoon een domme zet. Dat de overheid de invoering van de euro óók heeft gebruikt om de prijzen flink te verhogen, bijvoorbeeld bij parkeertarieven, was nog veel dommer. Niettemin hebben politici die alsmaar beweerden dat de euro geen hogere prijzen hebben veroorzaakt, nu niet meer de geloofwaardigheid als ze beweren dat de Europese Grondwet een verbetering is en dat we dat toch écht moeten geloven. Geen goede reden om tegen te stemmen, maar wel een die de (vooral) heren politici aan zichzelf te danken hebben.
Dat Nederland netto betaalt aan de EU (meer betaalt dan ontvangt aan EU-gelden) is ook geen zuivere reden. Nederland heeft als handelsland juist heel veel baat gehad bij de Europese samenwerking. Wat netto betaald is door de overheid, is door bedrijven ongetwijfeld in veelvoud terugverdiend.
Uit het voorgaande mag blijken wat ik ook al eerder gezegd heb: ik ben niet tegen Europese samenwerking. Integendeel: Nederland is daar beter van geworden. Ik zou niet snel voor een uittreding kiezen, ook al zijn er best landen te vinden die het ook zonder de EU prima doen. Per saldo is de Europese samenwerking een goede zaak geweest. Maar nogmaals: wat mij stoort is het blinde vertrouwen in marktwerking, ook op punten waar marktwerking niet meteen voor de hand liggend is, zoals sociale zekerheid en zorg.
Op het punt van de sociale zekerheid worden er belangrijke zaken vastgelegd, zoals gelijke beloning van mannen en vrouwen, die lang niet overal in de Unie vanzelfsprekend zijn. Dat is zonder meer een winstpunt, maar te vaak bekruipt mij het gevoel dat dat alleen het gevolg is van een uitruil waarbij toch vooral de handel en productie volledige vrijheid van handelen moest krijgen. Zo wordt de EU tot doel gesteld de landbouwproductiviteit te bevorderen, ook met technologische middelen. Dat is op zijn minst wat eenzijdig in een maatschappij waar op zijn minst gerede twijfels zijn in hoeverre de moderne productiemethoden hebben bijgedragen aan de BSE-crisis en honderdduizenden dieren op basis van EU-regels moesten worden gedood in plaats van gevaccineerd.
Voor mij is de handel belangrijk, maar niet heilig. Deze Grondwet ziet dat volgens mij wel zo. Ondanks de sociale verbeteringen wederom een streepje bij nee.

Ik startte met "Europa: natuurlijk!"
Langzamerhand ontstonden twijfels.
Uw opmerking voel ik ook zo: "handel is belangrijk, maar niet heilig".
Het accent op marktwerking deed me beseffen dat onze (en andere?) eigen regering al een tijd bezig is d.m.v. bijv. privatisering aan die 'europa-wens' te voldoen!
Natuurlijk: mooi dat de vakbonden op gegeven moment ook 'partners' werden.
(ook al met 'vooruitziende' blik? gezien allerlei nog te némen uitwerkingen/maatregelen?).
Tevaak krijg ik echter de indruk dat het sociale beleid in de 'wet' gemakkelijk op de tweede plaats kan komen door woorden (of interpretaties) als "mits"...
Ook in m'n vroegere werk namelijk (ben 70j.) was werk in de zorg iets dat tot bloei kon komen toen de bomen de hemel ingroeiden.
Maar 'afgebroken' werd en (in mijn beleving) als luxe gezien werd, toen er gematigd moest worden.
Behalve hulpverlening lag dat werk echter OOK op het preventieve vlak.
Ik voorzag dus de negatieve gevolgen...
die nu inderdaad door kinderen en ouders en leerkrachten/onderwijs 'gevoeld' worden.
En 'dus' nú vast al méér kost aan (vaak domme) reparaties en/of weer het wiel uitvinden.
Ik zweef nog steeds, maar steeds minder.
Ik ben tegen deze wet die geen wet is.
Die ook door de invulling van diverse 'posten' al de indruk maakt dat er een euro-regering aan zit te komen.
Ik snap ook niet dat in al die jaren door al die knappe koppen niet bedacht is, dat veel verdagen er niet in thuis horen.
(gisteren bleek bij B&vanDorp dat er zelfs veroùderde zijn opgenomen op landbouwgebied!).
Ik snap ook niet dat niet eerst een concept-wet voorgelegd is.
Verder is door de complexiteit hierover een referendum een onding!
zo, moest toch ook even m'n hart luchten.
Ik zit er erg mee in m'n maag.
Dat er geen conceptwet is voorgelegd is op zich begrijpelijk. Dat concept is in diverse commissies aan de orde geweest. Een onbegrijpelijke fout vind ik wel dat er bewust is gekozen geen "plan B" te maken. Doordat er nu een sfeer wordt geschapen van "of dit, of de rampspoed" wordt het des te meer ervaren als "door de strot duwen". Fortuyn bracht niets meer dan alleen maar meer oppervlakkig populisme, dat blijkt bij dit referendum zonneklaar. Bij voor- én tegenstanders, trouwens.
- Ik stem voor, voor de duidelijkheid.
- Plan B kan zijn een Europese Grondwet op hoofdlijnen (max 20 A4tjes). Overige zaken (sociale wetgeving, marktwerking, defensie, etc) kunnen dan worden vastgelegd in aparte verdragen (waar eventueel weer referenda over gehouden kunnen worden).
- Ik kan me de impasse van de regering bij een 'NEE' wel voorstellen : de ene helft van de nee stemmers wil een liberaler Europa, en de andere helft wil een socialer Europa. Waar moet je dan over gaan onderhandelen als vertegenwoordigers van Nederland ?
Eric, mooi genuanceerd verhaal. Dat zouden meer mensen moeten doen ;-) Het probleem is natuurlijk dat bij een complex geheel als dit verdrag iedereen met gemak voor- en tegenargumenten uit de tekst kan halen, soms zelfs met verwijzing naar eenzelfde passage.
Het is droevig dat het belangrijkste argument tegen de marktwerking - ondermeer van de SP - is dat het zo ongunstig is voor Nederland. Net zoals ik niet zie waarom een Nederlands staatsburger meer invloed zou mogen hebben dan een staatsburger uit een groter land (huidige situatie), zie ik ook niet waarom op het moment dat de grenzen opengaan bedrijven gedwongen moeten worden te werken met personeel van het land waarin ze werken. Dat er overgangsregels nodig zijn, ok, maar dat vrij verkeer principieel aan banden gelegd moet worden, terwijl we toch juist alles open wilden gooien, vreemd. Stel je voor dat rijkere landen gedwongen zouden worden juist wel personeel uit eigen land (met hoge lonen) te gebruiken, wanneer ze bv. in Letland aan de slag willen. Dat zou uit concurrentieoogpunt net zo rechtvaardig zijn, maar is uiteraard niet haalbaar.
Heb je het interview met Cohn-Bendit in de Independent gelezen? Hij heeft het over de Fransen, maar ik denk dat dat deels ook voor Nederlanders opgaat:
"No one has dared to tell them that we live in a world of market forces. That does not mean that you have to accept the extreme religion of Thatcherism or even Blairism. Market forces can be married with social responsibility, a social market."
"That's still not an argument that you can make with a large part of the left in France."
"They believe that you can still run France as if it were the 1960s. They believe that the French 'social model' must be the best, even if it is failing. There is a kind of undeclared nationalism of the left."
Zie google-cache: http://216.239.59.104/search?q=cache:DDWMRdzXZN0J:news.independent.co.uk/low_res/story.jsp
Ik vraag me wel af of sommige van je bedenkingen niet los staan van deze grondwet, oftewel: verdwijnen die wanneer de grondwet niet wordt aangenomen, danwel is het echt denkbaar dat er na eventuele nieuwe onderhandelingen verdragen voor in de plaats komen die deze bedenkingen wegwerken?
@Q: er zal niet onderhandeld worden, die grondwet is dan gewoon voorlopig van de baan.
Ik stem 'nee' simpelweg omdat de voordelen niet opwegen tegen de nadelen of bedenkingen die ik zie. En omdat ik het gevoel blijf houden dat we zeer belangrijke wetgevingen wel eens zouden kunnen verliezen. Het enige tussen Europees wetgeving en Nederlands is namelijk het kabinet. Is Europa bv tegen euthanasie dan kan het kabinet dit verdedigen om hier te behouden. Maar welk kabinet heb je zitten he ... Daarnaast vind ik dat er te veel kerk bij de staat begint te komen, ook europees en zelfs vastgelegd in de grondwet. Liever niet.
Marza: ik zal er in een volgend stuk op terugkomen, maar inderdaad zijn mijn bedenkingen deels eenvoudigweg terug te voeren op andere argumenten. Met deze Europese Grondwet verdwijnen bevoegdheden naar Europa, terwijl je ook in Nederland politici - o.a. Donner en Brinkhorst - dingen ziet doordrukken in Europa waar het nationale parlement falikant tegen was. Zolang politici Europa (kunnen) gebruiken om iets wat ze nationaal niet voor elkaar krijgen er alsnog in Europees verband doordrukken zit er een weeffout in de Europese besluitvorming. Ik vertrouw de hedendaagse politici - inclusief Bos - niet om daar géén gebruik van te maken.
Overigens is de intentie van vrije concurrentie nogal dubieus, wanneer je ziet dat de EU juist enorme handelsbelemmeringen opwerpt t.o.v. bijvoorbeeld de Derde Wereld en met subsidies daar overbodige voorraden dumpt. In de praktijk zie je dat er verlangen naar vrije handel is *voorzover dat voordeel oplevert*. Laat ze dat dan ook hardop zeggen...
Ik ben het met je eens dat anderen met dezelfde argumenten uiteindelijk tot een vóór-stem kunnen komen. Ik ben hier alleen bezig mijn eigen besluitvorming uit te werken. Discussie is daarbij leuk, anderen overhalen tot een stem voor of tegen is niet de bedoeling. Ga vooral stemmen, en doe dat bewust. Dat is het enige wat ik vraag.
Goed stukje Eric ( zoals altijd.....) En even over dat bewuste stemmen: vanuit het JA kamp werd er de hele campagne vooral op gehamerd dat het Nee-kamp op oneigenlijke gronden en vooral van de (verkeerde) emotie tegen zou gaan stemmen. Uiteraard is dat door de heren opiniepeilers grondig onderzocht en voorwaar: de NEE stemmers blijken dondersgoed te weten waar ze tegen stemmen en dat is niet JP, of de euro of welke andere ellende dit kabinet over ons afroept maar gewoon omdat met zich goed laat informeren waar men over moet stemmen ( mag....) Het JA kamp stemt vooral vanuit de emotie........ ;-)
Opa: per definitie stemt een deel grotendeels uit emotie, ofwel "omdat ze er in Den Haag voor gestudeerd hebben", ofwel "omdat ze in Den Haag alleen maar hun eigen gang gaan". De manier waarop de SP campagne voert is minstens zo stuitend als de bangmakerij van Donner en Brinkhorst. Maar de politici die roepen "dat het te ingewikkeld is voor een referendum" zijn ook de eersten die op emotie inspelen, zo valt me wel op.
55% 'NON' zo luiden de eerste berichten uit Frankrijk.
Yup, ik heb het gezien. Overigens vind ik dat geen reden om woensdag *niet* te gaan stemmen...
"..Bedroefd en verslagen dus, maar heilig overtuigd dat dit Europa van gedeelde kernwaarden als gelijkheid, democratie, vrijheid, vooruitgang, broederschap en vrede ooit zijn weg naar ons hart zal vinden.."
Bron: colomm Ephimenco in Trouw.
Hij blijft een rasoptimist, die Ephimenco. Verklaard voorstander maar o zo naief, getuige het holle rethorische en verschrikkelijk sprookjesachtig, idealistisch slot.
? Ephimenco gelooft in illusies, een schijnvrijheid, hij heeft werkelijk een hekel aan de geschiedenis, de feitelijke en historische ontwikkelingen bewijzen het ongelijk van het liberale waardenstelsel. De armoede in het klein en het groot, in gezin en gedachten, in buurt, stad, provincie en de internationale achterstanden en ongelijkheid tussen landen, economien en volkeren is ondanks de geheiligde liberale kern waar zoveel heil van is te verwachten alleen maar toegenomen, de ratrace wordt scherper, nog wreder, nog smeriger, corrupter, agressiever en wordt nog handiger gespeeld want de technische middelen, de infrastructuur van media en markt zijn in macht en kracht toegenomen. Men wordt tot kruidenier, in de mal van kleinburger gevormd, gepersd, gedwongen. Is dat een vrije moraal ? Bestaat er vrijheid zonder geweten ? Voor het Ja- kamp vast wel, een soort gevangenenmoraal, een dwangmoraal. Assimilatie.
Men ziet allerlei synchrone of parallele processen en de 'controle' is steeds minder een politieke controle van regering door parlementen maar 'staatscontrole' door politie, leger en inzet van veiligheidsdiensten en hun censuur. Dat is vooruitgang volgens Ephimenco ?
De reacties uit het 'ja'-kamp op het 'non' laten precies zien waarom we er nog niet aan toe zijn. Zij en wij, we laten ons de les niet lezen door 'de' Fransen. Als er een rotte appel...
Kortom van e e n europa is nog lang geen sprake en dat wordt mooi bewezen door de ja-stemmers.
Eric: Een stukje met merites! De argumenten die je kiest zijn helder, daar heb ik niets aan toe te voegen. Je conclusie zoals bekend is niet de mijne.
Heb je ook de http://www.referendumwijzer.nl/ ingevuld? Kom ik er net toch achter dat ik maar voor 75% met die grondwet eens ben.
@Marza: helemaal mee eens, we leven in een wereld die verandert!
Wat betreft sociale zekerheid is zelfs in een wetsartikel geregeld dat niet bij veto bepaalde ontwikkelingen op dit gebied kunnen worden stopgezet. De meerderheid beslist (over ons stelsel dus). Je moet dan wel een rasoptimist zijn om te denken dat de zaken er wat betreft Nederland dan beter op zullen worden.
Cool...
interesting
interesting
Nice...
Interesting...
Interesting...
Interesting...
Nice
Cool}Cool!
Nice!
Cool}Cool!
Nice
Nice!
Nice!
Nice...
Nice
Sorry :(
Nice
Nice!
Nice
Interesting...
Cool.
interesting
Sorry :(
Cool!
interesting
Sorry :(
interesting
Interesting...
Sorry :(
Cool.
Interesting...
Sorry :(
interesting
interesting
Cool.
Nice...
Cool...
Nice!
Interesting...
Nice
Interesting...
Cool...
Cool...
Sorry :(
Nice
Nice!
Nice...
Cool...
Cool.