De Balkenende-doctrine

Al vaker heb ik hier betoogd dat Balkenende domweg geen respect kan opbrengen voor andere opvattingen. De zijne is de juiste, en wie dat niet met hem eens is is simpelweg (nog) niet zo slim.

Het akkefietje met Bot van dit weekend is wat dat betreft tekenend. Bot onthulde dat hij "met het mes op de keel" zijn uitspraken moest terugnemen dat de inval in Irak achteraf bezien misschien niet zo verstandig was. Balkenende vond destijds dat achteraf leren van je vergissingen misschien iets was voor de studeerkamer, maar niet voor de politiek. Een ronduit beangstigende opvatting als je het mij vraagt, hoewel niet verrassend.

De reactie van Balkenende was dit weekend de aanval: hij concludeerde dat Bot of destijds, of nu ongeloofwaardig was. Over zijn eigen ongeloofwaardigheid had hij het niet. Verhagen, zijn adjudant in vuile zaakjes, doet Bot's uitlatingen af als rancune omdat Bot nog een periode als minister had gewild. Bot is niet meer nodig, dus die mag zonder pardon afgeserveerd worden, partijgenoot of niet.

Het past overigens wel in het beeld van Balkenende die alleen luistert naar ideologische vertrouwelingen. In dit kabinet zijn hebben die ook allemaal een post toebedeeld gekregen. Ab Klink op Volksgezondheid, Maxime Verhagen op Buitenlandse Zaken, Jan Kees de Jager op Financiën en nu ook Jack de Vries op Defensie. Balkenende wenst blijkbaar slechts omringd te worden door mensen die elkaar gaan lopen vertellen dat ze het allemaal het beste weten voor het land. De deelname van de PvdA in dit kabinet moet een zegen voor ze zijn, aangezien die partij steevast zwicht op ideologische punten.

Zeker, ook ideologisch ben ik het niet eens met Balkenende, maar ik zou daar niettemin respect voor op kunnen brengen als hij daar verantwoording zou afleggen. De manier waarop hij alles regelt - liefst zonder dat er iets naar buiten komt - toont echter dat hij een machtspoliticus bij uitstek is, die het geheel overgiet met een sausje van normen en waarden.

Die normen en waarden zijn echter slechts een instrument om de eigen opvattingen erdoor te drukken. Iemand die zijn eigen handeien per definitie niet ter discussie wil stellen, zelfs niet als het gaat om het achteraf bezien voor eventuele lessen voor de toekomst, heeft geen enkel recht om zijn eigen normen en waarden als maatgevend te presenteren.

Op één punt had Balkenende overigens wel gelijk: op een zo belangrijk punt had Bot het lef moeten hebben om af te treden. Maar Bot is zoals zo veel oud-politici prettig zijn straatje aan het schoonvegen. Gedurende zijn ministerschap is hij druk bezig geweest om elke kritiek op Guantanamo Bay zoveel mogelijk af te zwakken en sprak hij over het zoeken van een "balans tussen terrorismebestrijding en mensenrechten" . Iemand die vindt dat er te onderhandelen is over mensenrechten zou ook wel iets meer de hand in eigen boezem mogen steken...